{"id":5128,"date":"2021-07-08T09:13:42","date_gmt":"2021-07-08T09:13:42","guid":{"rendered":"https:\/\/religiousroutes.eu\/destination\/%ce%bd%ce%ad%ce%bf%cf%82-%ce%ba%ce%b1%ce%b8%ce%b5%ce%b4%cf%81%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%82-%ce%bd%ce%b1%cf%8c%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%83%cf%84%ce%ac%cf%83%ce%b5%cf%89%cf%82-%cf%84\/"},"modified":"2021-09-07T11:10:46","modified_gmt":"2021-09-07T11:10:46","slug":"kisha-e-re-katedrale-ngjallja-e-krishtit-korce","status":"publish","type":"destination","link":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/destination\/kisha-e-re-katedrale-ngjallja-e-krishtit-korce\/","title":{"rendered":"Kisha e re Katedrale &#8220;Ngjallja e Krishtit&#8221;, Korce"},"content":{"rendered":"<p>Qyteti i Kor\u00e7\u00ebs \u00ebsht\u00eb qendra urbane m\u00eb e populluar e Shqip\u00ebris\u00eb juglindore. Shtrihet n\u00eb rr\u00ebz\u00eb t\u00eb malit t\u00eb Morav\u00ebs, rreth 850 m mbi nivelin e detit, pran\u00eb lugin\u00ebs me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr, e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb pasurat dhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmet n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb.<br \/>\nD\u00ebshmit\u00eb e para historike n\u00eb lidhje me vendbanimin e zon\u00ebs s\u00eb Kor\u00e7\u00ebs z\u00ebn\u00eb fill q\u00eb nga periudha bizantine. Sipas burimeve t\u00eb shkruara, Kor\u00e7a p\u00ebrmendet si nj\u00eb qytet i lidhur me familjen feudale t\u00eb Muzakajve (shek. XIII-XV), ardhur nga mal\u00ebsit\u00eb e Oparit dhe t\u00eb vendosur n\u00eb Berat, n\u00eb fush\u00ebn e Myzeqes\u00eb. Me pushtimin osman, provincat e Kor\u00e7\u00ebs, Kolonj\u00ebs dhe P\u00ebrmetit u organizuan n\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb administrative me qend\u00ebr Kor\u00e7\u00ebn. Sipas regjistrimit t\u00eb par\u00eb t\u00eb administrat\u00ebs osmane t\u00eb viteve 1431-1432, Kor\u00e7a shfaqet si nj\u00eb k\u00ebshtjell\u00eb me nj\u00ebzet e gjasht\u00eb sht\u00ebpi, t\u00eb gjitha t\u00eb krishtera dhe me tregun e saj.<br \/>\nGjat\u00eb periudh\u00ebs para shek. XI dhe deri n\u00eb vitin 1030, zona e Kor\u00e7\u00ebs nga ana kishtare varej prej Mitropolis\u00eb s\u00eb Kosturit, si\u00e7 d\u00ebshmohet nga diploma e art\u00eb (Krisovula) e perandorit bizantin Vasili II. Nga ana tjet\u00ebr, Mitropolia e Kosturit i p\u00ebrkiste juridiksionit kishtar t\u00eb Kryepiskopat\u00ebs s\u00eb Ohrit. Data e sakt\u00eb e themelimit t\u00eb Mitropolis\u00eb s\u00eb Kor\u00e7\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb e konfirmuar historikisht, megjithat\u00eb \u00ebsht\u00eb e njohur se p\u00ebrmendja e par\u00eb e saj me titullin \u201cSelasforit dhe Kor\u00e7\u00ebs\u201d, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pas vitit 1557.<br \/>\nElementi i krishter\u00eb orthodhoks p\u00ebrb\u00ebnte 2\/3 e popullsis\u00eb s\u00eb qytetit. Ai ishte i organizuar n\u00eb komunitet dhe drejtohej nga Dhimojerondia (kryepleq\u00ebsia) e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb prej dhjet\u00eb an\u00ebtar\u00ebsh nga paria e qytetit. Jeta kulturore manifestohej n\u00eb institucionet shpirt\u00ebrore t\u00eb qytetit, m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja prej t\u00eb cilave ishte kisha e vjet\u00ebr metropolitane e Burimit Jet\u00ebdh\u00ebn\u00ebs, e cila ndodhej brenda zon\u00ebs s\u00eb shkollave t\u00eb komunitetit dhe nd\u00ebrtes\u00ebs s\u00eb Mitropolis\u00eb.<\/p>\n<div class=\"des-youtube-video\">\r\n\t<iframe width=\"100%\" height=\"100%\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/vLntz_V6sYg\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\r\n<\/div>\n<p>Kisha e vjet\u00ebr katedrale e Kor\u00e7\u00ebs \u201cBurimi Jet\u00ebdh\u00ebn\u00ebs\u201d, gjat\u00eb regjimit ateist u kthye n\u00eb muze, pasi m\u00eb par\u00eb iu shemb pjesa e sip\u00ebrme e kish\u00ebs, kupola dhe kambanoret. K\u00ebtu u mblodh\u00ebn ikonat dhe objektet kishtare q\u00eb arrit\u00ebn t\u00eb shp\u00ebtonin pas prishjes s\u00eb kishave n\u00eb Jugun e Shqip\u00ebris\u00eb. Me rikthimin e liris\u00eb s\u00eb besimit dhe p\u00ebrmbysjen e regjimit ateist, salla e madhe n\u00eb katin e par\u00eb t\u00eb muzeut u p\u00ebrshtat p\u00ebr t\u00eb funksionuar nga viti 1992 p\u00ebrs\u00ebri si tempull i lutjes, duke mbuluar nevojat kishtare t\u00eb t\u00eb krishter\u00ebve orthodhoks\u00eb.<br \/>\nM\u00eb pas, me k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb orthodhoks\u00ebve t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs, filluan p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb tok\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr nd\u00ebrtimin e kish\u00ebs s\u00eb re katedrale t\u00eb qytetit. Pas shum\u00eb peripecish dhe v\u00ebshtir\u00ebsish, fal\u00eb k\u00ebmb\u00ebnguljes dinamike t\u00eb orthodhoks\u00ebve kor\u00e7ar\u00eb, autoritetet shtet\u00ebrore dhan\u00eb nj\u00eb truall me sip\u00ebrfaqe t\u00eb konsiderueshme n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qytetit.<br \/>\nM\u00eb 2 gusht t\u00eb vitit 1994, Kryepiskopi Anastas vendosi gurin e themelit p\u00ebr nd\u00ebrtimin e Katedrales s\u00eb re \u201cNgjallja e Krishtit\u201d, e cila do t\u00eb plot\u00ebsonte boshll\u00ebkun e madh q\u00eb la prishja e shum\u00eb kishave n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet me tradita t\u00eb shquara orthodhokse. Ajo u projektua nga arkitekti Dhimit\u00ebr Kristidhi nga Selaniku, nd\u00ebrsa fondet p\u00ebr nd\u00ebrtimin e saj u siguruan t\u00ebr\u00ebsisht nga Kryepiskopi Anastas, i cili deklaroi n\u00eb at\u00eb koh\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsish, se \u201cKur na gjuajn\u00eb me gur\u00eb, ne i mbledhim ata p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar\u201d.<br \/>\nKisha katedrale i p\u00ebrket tipit n\u00eb form\u00eb kryqi me kupol\u00eb, disponon kat\u00ebr absida dhe \u00ebsht\u00eb e rrethuar me hajat. N\u00eb dy qoshet per\u00ebndimore lart\u00ebsohen dy kambanore me nga pes\u00eb kambana secila. Nga jasht\u00eb, katedralja \u00ebsht\u00eb e veshur me gur\u00eb dhe tulla dekorative. N\u00eb katin e n\u00ebndhesh\u00ebm ndodhet nj\u00eb kish\u00eb, pag\u00ebzimorja, salla p\u00ebr veprimtari t\u00eb ndryshme etj. Kisha katedrale \u00ebsht\u00eb e pajisur me ikonostas t\u00eb gdhendur artistikisht n\u00eb dru. Me kontributin e besimtar\u00ebve po p\u00ebrfundon ikonografia n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sip\u00ebrfaqen e brendshme t\u00eb Kish\u00ebs.<br \/>\nKjo vep\u00ebr madh\u00ebshtore u shenjt\u00ebrua m\u00eb 7 gusht t\u00eb vitit 2004 nga Kryepiskopi Anastas, me pjes\u00ebmarrjen e Hir\u00ebsis\u00eb se Tij, Ignatit, Mitropolit i Beratit; Hir\u00ebsis\u00eb s\u00eb Tij, Joanit, Mitropolit i Kor\u00e7\u00ebs dhe Hir\u00ebsis\u00eb s\u00eb Tij, Theoklitit, Mitropolit i Follorin\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qyteti i Kor\u00e7\u00ebs \u00ebsht\u00eb qendra urbane m\u00eb e populluar e Shqip\u00ebris\u00eb juglindore. Shtrihet n\u00eb rr\u00ebz\u00eb t\u00eb malit t\u00eb Morav\u00ebs, rreth 850 m mbi nivelin e detit, pran\u00eb lugin\u00ebs me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr, e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb pasurat dhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmet n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3016,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","format":"standard","meta":[],"destinationcategory":[53,55],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/destination\/5128"}],"collection":[{"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/destination"}],"about":[{"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/destination"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5128"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/destination\/5128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12468,"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/destination\/5128\/revisions\/12468"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"destinationcategory","embeddable":true,"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/destinationcategory?post=5128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}