{"id":5105,"date":"2021-07-08T09:13:42","date_gmt":"2021-07-08T09:13:42","guid":{"rendered":"https:\/\/religiousroutes.eu\/destination\/%ce%bd%ce%b1%cf%8c%cf%82-%ce%b1%ce%b3%ce%af%ce%bf%cf%85-%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bb%ce%ac%ce%bf%cf%85-%ce%bc%ce%bf%cf%83%cf%87%cf%8c%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%b7\/"},"modified":"2021-09-07T11:11:29","modified_gmt":"2021-09-07T11:11:29","slug":"kisha-e-shen-kollitnikolles-voskopoje","status":"publish","type":"destination","link":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/destination\/kisha-e-shen-kollitnikolles-voskopoje\/","title":{"rendered":"Kisha e Shen Kollit(Nikolles), Voskopoje"},"content":{"rendered":"<p>Voskopoja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme historike, kulturore dhe turistike. Shquhet p\u00ebr monumentet e saj arkitekturore, peizazhin piktoresk dhe klim\u00ebn e jasht\u00ebzakonshme. Ndodhet n\u00eb nj\u00eb pllaj\u00eb, rreth 1200 m mbi nivelin e detit, midis maleve t\u00eb Oparit dhe Ostrovic\u00ebs. N\u00eb lindje, kodrat zbresin but\u00eb dhe formojn\u00eb nj\u00eb lugin\u00eb, e cila \u00ebsht\u00eb hyrja e vetme natyrore p\u00ebr n\u00eb Voskopoj\u00eb. Vendi \u00ebsht\u00eb i pasur me pyje, kullota dhe burime ujore.<br \/>\nE themeluar q\u00eb n\u00eb shek. XIV, Voskopoja p\u00ebrjetoi n\u00eb fillim t\u00eb shek. XVIII nj\u00eb zhvillim t\u00eb mahnitsh\u00ebm ekonomik dhe shpirt\u00ebror. Akademia e Re (1744), Biblioteka dhe Shtypshkronja e saj, e para n\u00eb Ballkan, fituan nj\u00eb reputacion t\u00eb madh. Ky institucion arsimor kontribuoi n\u00eb p\u00ebrhapjen e arsimit dhe n\u00eb formimin e nj\u00eb l\u00ebvizjeje t\u00eb gjall\u00eb intelektuale. N\u00eb at\u00eb periudh\u00eb Voskopoja num\u00ebronte nj\u00ebzet e dy kisha, t\u00eb cilat dalloheshin p\u00ebr ikonostaset e tyre t\u00eb praruara me gdhendje n\u00eb dru, amvon\u00ebt dhe fronet despotike t\u00eb gdhendura n\u00eb dru, hap\u00ebsirat e zbukuruara t\u00eb psalt\u00ebve dhe p\u00ebr piktur\u00ebn komplekse murale, elemente k\u00ebto q\u00eb i jenin madh\u00ebshti t\u00eb padiskutueshme dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht reflektonin pasurin\u00eb dhe fuqin\u00eb e qytetit.<br \/>\nDeri n\u00eb vitin 1670, Voskopoja varej drejtp\u00ebrdrejt nga Kryepiskopata e Ohrit, m\u00eb pas ajo hyri n\u00ebn juridiksionin kishtar t\u00eb Mitropolis\u00eb s\u00eb Kor\u00e7\u00ebs. N\u00eb fillim t\u00eb shek. XVIII, qyteti kishte kat\u00ebrmb\u00ebdhjet\u00eb lagje dhe shtrihej n\u00eb nj\u00eb sip\u00ebrfaqe prej 1800 hektar\u00ebsh. Komplekset e institucioneve fetare p\u00ebrb\u00ebnin b\u00ebrtham\u00ebn e lagjeve.<br \/>\nPavar\u00ebsisht nga lul\u00ebzimi i saj, shoq\u00ebria e Voskopoj\u00ebs nuk mundi t\u00eb reagonte ndaj shkat\u00ebrrimeve t\u00eb viteve 1769, 1772 dhe 1780 dhe, si rrjedhim, nuk arriti t\u00eb rifitonte nivelin e zhvillimit q\u00eb kishte m\u00eb par\u00eb. Qindra familje voskopojare u detyruan t\u00eb emigronin n\u00eb Kor\u00e7\u00eb, Janin\u00eb, Manastir, Oh\u00ebr, Budapest, Vjen\u00eb dhe qendrat e tjera urbane.<\/p>\n<div class=\"des-youtube-video\">\r\n\t<iframe width=\"100%\" height=\"100%\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/igSOSyNPbmQ\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\r\n<\/div>\n<p>Kisha e Sh\u00ebn Kollit (Nikoll\u00ebs) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga kishat m\u00eb t\u00eb mrekullueshme t\u00eb Voskopoj\u00ebs. U nd\u00ebrtua n\u00eb vitin 1721 n\u00eb lagjen \u201cRue\u201d. Nga ana arkitektonike, i p\u00ebrket tipit bazilikal me tri nefe, me p\u00ebrmasa t\u00eb brendshme 19.7 x 11 m. P\u00ebrb\u00ebhet nga naosi, narteksi dhe hajati n\u00eb an\u00ebn jugore. Narteksi, me form\u00eb trapezoidale, ka n\u00eb pjes\u00ebn qendrore nj\u00eb seri kolonash, t\u00eb cilat lidhen me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn dhe me muret perimetrike me an\u00ebn e nj\u00eb sistemi harqesh, duke formuar ndarje drejtk\u00ebnd\u00ebshe q\u00eb mbulohen me qemer\u00eb gjysm\u00eb cilindrik\u00eb. Hajati, i cili shtrihet n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebn jugore t\u00eb kish\u00ebs, \u00ebsht\u00eb i hapur dhe mb\u00ebshtetet mbi nj\u00eb harkad\u00eb kolonash t\u00eb ul\u00ebta prej guri. Kulla e kambanores ngrihet n\u00eb an\u00ebn juglindore, mbi port\u00ebn hyr\u00ebse t\u00eb oborrit t\u00eb kish\u00ebs. N\u00eb oborrin e kish\u00ebs ekzistonin edhe nd\u00ebrtesa t\u00eb tjera, si kisha e Sh\u00ebn Efthimit dhe qelit\u00eb q\u00eb i sh\u00ebrbenin nevojave t\u00eb manastirit, t\u00eb cilat u shkat\u00ebrruan nga zjarri i madh q\u00eb ra n\u00eb vitin 1916.<br \/>\nMuratura e kish\u00ebs \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar me kujdes, me gur\u00eb t\u00eb latuar t\u00eb lidhur me suva dhe me fugatura elegante. Sip\u00ebrfaqja e shesht\u00eb e muratur\u00ebs theksohet n\u00eb an\u00ebn lindore nga harkadat e verbra t\u00eb absid\u00ebs, kulmi i sip\u00ebrm i t\u00eb cilave p\u00ebrshkohet nga nj\u00eb korniz\u00eb dekorative me tulla n\u00eb trajt\u00ebn e kurrizit t\u00eb peshkut. Ndryshe nga kisha, muratura e hajatit paraqet nj\u00eb dekorim t\u00eb pasur, t\u00eb realizuar p\u00ebrmes kombinimit t\u00eb tullave dhe gur\u00ebve dhe t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb motiveve t\u00eb larmishme, kornizave dhe shiritave.<br \/>\nSipas mbishkrimeve ktitorike, kisha \u00ebsht\u00eb pikturuar n\u00eb vitin 1726 nga David Selenica, me ndihm\u00ebn e Kostandinit dhe Kristos. David Selenica \u00ebsht\u00eb i njohur p\u00ebr veprimtarin\u00eb e tij n\u00eb Malin Athos, Kostur, Selanik e gjetk\u00eb. Hajati \u00ebsht\u00eb pikturuar n\u00eb vitin 1750 nga v\u00ebllez\u00ebrit kor\u00e7ar\u00eb Kostandin dhe Athanas, t\u00eb cil\u00ebt, p\u00ebr shkak t\u00eb profesionit t\u00eb tyre, mor\u00ebn mbiemrin Zografi. Gjat\u00eb dyzet viteve t\u00eb veprimtaris\u00eb s\u00eb tyre, v\u00ebllez\u00ebrit Zografi fituan reputacion t\u00eb madh, gj\u00eb q\u00eb d\u00ebshmohet edhe nga fakti se ata u thirr\u00ebn p\u00ebr t\u00eb pikturuar disa prej monumenteve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tyre.<br \/>\nN\u00eb t\u00eb djatht\u00eb t\u00eb hyrjes jugore ruhet e pikturuar skena e dhurimit t\u00eb kish\u00ebs, ku nd\u00ebrtuesi voskopojar Haxhi Jorgji ia ofron kish\u00ebn Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb fron, teksa mbishkrimi shkruan &#8220;Zot, desha t\u00eb ndenjurit e sht\u00ebpis\u00eb sate, dhe mos e humb shpirtin tim bashk\u00eb me t\u00eb pabes\u00ebt\u201d. Faza e par\u00eb e pikturimit t\u00eb kish\u00ebs u realizua n\u00eb koh\u00ebn kur Kryepiskop i Ohrit dhe nj\u00ebher\u00ebsh Mitropolit i Kor\u00e7\u00ebs ishte Joasafi, nj\u00eb hierark i shquar dhe i ditur nga Kor\u00e7a. Faza e dyt\u00eb u p\u00ebrfundua n\u00eb koh\u00ebn e Mitropolitit t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs, Nikiforit.<br \/>\nIkonostasi i gdhendur n\u00eb dru, i kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Kollit t\u00eb Voskopoj\u00ebs, ruhet sot n\u00eb kish\u00ebn homonime t\u00eb fshatit Vlasti, n\u00eb prefektur\u00ebn e Kozanit. Thuhet se ai u transportua n\u00eb zon\u00eb, pas shkat\u00ebrrimit t\u00eb qytetit, n\u00eb vitin 1769, nga prifti Jorgji Sina.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Voskopoja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme historike, kulturore dhe turistike. Shquhet p\u00ebr monumentet e saj arkitekturore, peizazhin piktoresk dhe klim\u00ebn e jasht\u00ebzakonshme. Ndodhet n\u00eb nj\u00eb pllaj\u00eb, rreth 1200 m mbi nivelin e detit, midis maleve t\u00eb Oparit dhe Ostrovic\u00ebs. N\u00eb lindje, kodrat zbresin but\u00eb dhe formojn\u00eb nj\u00eb lugin\u00eb, e cila \u00ebsht\u00eb hyrja e vetme natyrore p\u00ebr n\u00eb Voskopoj\u00eb. Vendi \u00ebsht\u00eb i pasur me pyje, kullota dhe burime ujore.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2936,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","format":"standard","meta":[],"destinationcategory":[53,55],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/destination\/5105"}],"collection":[{"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/destination"}],"about":[{"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/destination"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5105"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/destination\/5105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12470,"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/destination\/5105\/revisions\/12470"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"destinationcategory","embeddable":true,"href":"https:\/\/religiousroutes.eu\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/destinationcategory?post=5105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}